فاجعه زیست محیطی کاوه سودا/ ضرورت ایزولاسیون لاگونهای تبخیری
گزارش نبض آذربایجان-سعید رنجبر: شرکت کاوه سودا در شهرستان مراغه واقع شده و بزرگترین تولیدکننده کربنات سدیم کشور است که بیش از ۲ هزار نفر به صورت مستقیم در این کارخانه فعالیت میکنند.
مجتمع کاوه سودا شامل ۵ واحد تولیدی و ۲۰ واحد معدنی است که مواد اولیه مورد نیاز خود را از معادن مراغه، ملکان، مهاباد، آذرشهر، بناب، عجب شیر و اسکو تامین میکند.
صنایع کاوه سودا یکی از زیر مجموعههای شرکت گروه صنعتی شیشه کاوه است که در سال ۱۳۷۵ در مراغه احداث شد. مکان اولیه پیشنهادی احداث کارخانه در کنار دریاچه ارومیه بود که برای فعالیّت مناسب بود؛ اما به دلیل شرایطی این کارخانه بدون در نظر گرفتن ملاحظات زیست محیطی در مراغه ساخته شد.
در سال ۱۳۸۹ فعالیت این واحد تولیدی مواد شیمیایی به دلیل تخلفات زیست محیطی و آسیب رسانی به اراضی کشاورزی جنوب آذربایجان شرقی برای مدتی متوقف شد و سپس به گفته مسئولان وقت، با اصلاح مسائل مربوط به محیط زیست فعالیت خود را از سر گرفت؛ اما باز هم شبهاتی در خصوص مسائل زیست محیطی مربوط به این کارخانه مطرح شد.
بر اساس اعلام کارشناسان روزانه دست کم ۸ هزار متر مکعب فاضلاب صنعتی با مقدار «ای سی» بالای ۲۰۰ هزار میکروزیمنس در لاگونهای خاکی و غیر استاندارد به وسعت حدود ۳۰۰ هکتار در محوطه اطراف این کارخانه رهاسازی شده و منابع زیرزمینی آب و خاک منطقه مراغه و بناب را با تهدید جدی مواجه میکند.
همچنین حجم پسماند صنعتی کاوه سودا حدود ۱۳۰۰ تن در روز بوده که معادل ۶۰ درصد پسماند ویژه استان است؛ اما هیچ روش استانداردی برای مدیریت پساب و پسماند بسیار خطرناک این کارخانه به کار نمیرود.
معضل آلایندگی کاوه سودا با روش های موقت حل نمی شود
محمد رضا کردلو مدیر کل دیوان محاسبات آذربایجان شرقی در بازدید از مجتمع شیشه سازی کاوه سودا مراغه با اشاره به اصل ۵۰ قانون اساسی و اهمیت رعایت مسائل زیست محیطی اظهار داشت: اشاره به مسائل محیط زیستی فی مابین اصول مربوط به مسائل اقتصادی نشان می دهد اقدامات کاری برنامه های توسعه فرهنگی اقتصادی اجتماعی نباید به گونه ای باشد که از مسائل محیط زیست غافل شویم.
وی افزود: محیط زیست بیمه و تضمین کننده آینده یک جامعه است که تحت عنوان توسعه پایدار عنوان می شود، واقعیت این است ما همان اندازه که برای اشتغال و رشد اقتصادی باید توجه داشته باشیم همان اندازه برای مسائل فرهنگی و اجتماعی ارزش قائل شویم، به عنوان نمونه اگر یک کارخانه بسیار پیشرفته داشته باشیم ولی این کارخانه برای کارکنان مدرسه و مجتمع درمانی نداشته باشد توسعه این کارخانه ناقص است.
مدیرکل دیوان محاسبات آذربایجان شرقی با بیان اینکه یکی از توفیقات نظام جمهوری اسلامی ایجاد زمینه برای کارآفرینی سرمایه گذاران بوده تا با استفاده از مواد خام ارزش افزوده ایجاد کنند، گفت: در کنار بخش خصوصی دولت هم بخشی از این پیشران اقتصادی را بر عهده دارد و باید تلاش کنیم این هماهنگی و تناسب بین بخش دولتی و خصوصی حاکم شود؛ اگر اهمیت یک بخش را کم کنیم و به بخش دیگر دهیم در آینده با صدمات جبران ناپذیری رو برو خواهیم بود هدف اصلی را تحت تاثر قرار می دهد.
کردلو با اشاره ظرفیت ۵ هزار نفری اشتغال مستقیم و غیر مستقیم کارخانه کاوه سودا تصریح کرد: قطع به یقین ورود چنین مجموعه شاخص های توسعه منطقه را افزایش داده است اما ما دوست داریم در کنار شاخص های توسعه، تعادل در بخش های مختلف هم ایجاد بشود؛ بنابراین اگر این کارخانه دچار مشکل شود تنها مشکل کارخانه نیست و همه بخش ها باید برای حل مشکلات آن قدم بردارند.
وی با اشاره به مشکلات برق در تابستان و گاز در زمستان برای کارخانه هایی نظیر کاوه سودا گفت: برخی مشکلات نظیر برق و گاز مشکل کشوری هستند که باید با بازدیدها و برنامه ریزی و پیگیری در یک افق چند ساله برای حل آن اقدام گردد اما برخی مشکلات وقتی خودش را به صورت نمود اجتماعی نشان داده یعنی در طول دوران فعالیتمان در برخی بخش ها غفلت داشته ایم.
مدیرکل دیوان محاسبات آذربایجان شرقی افزود: وقتی به معضل پساب و آب نمک در کارخانه نگاه می کنیم نشان میدهد که در موقع لازم برای حل این مساله فکری نشده است.
وی با اشاره به نقش نظارتی دیوان محاسبات ضمن گلایه از اداره کل محیط زیست استان به دلیل عمیق شدن مشکلات آلایندگی کارخانه کاوه سودا تاکید کرد: وقتی مشکلات زیست محیطی و آلایندگی کارخانه به جایی رسیده که باعث ورود افراد غیر مستقیم و اهالی مجاور شده یعنی یک جایی وظایف و تکالیف به درستی انجام نشده است.علی ای حال این مشکل را امروز نمیتوان نادیده گرفت و با روشهای موقت از کنار آن عبور کرد و باید برای حل آن اقدام شود.
مدیرکل دیوان محاسبات آذربایجان شرقی تاکید کرد: انتظار ما حل مشکلات زیست محیطی مجموعه کاوه سودا با مطالعات علمی و مشورت اهل فن صورت پذیرد تا با هماهنگی لازم با دیگر دستگاه ها در یک افق 10 ساله از این معضلات زیست محیطی عبور کنیم تا دیگر شاهد وضعیت امروزی نباشیم.
ایجاد کاوه سودا در مراغه نتیجه یک تصمیم غلط بود
شهنام اشتری مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی در خصوص آلودگی فاضلاب صنعتی کارخانه کاوه سودا در مراغه اظهار داشت: ایجاد کاوه سودا در مراغه از اول تا آخر نتیجه یک تصمیم غلط بود و محل استقرار آن از ابتدای کار هم درست نبوده است.
وی افزود: فعالیت کاوه سودا مشکلات زیست محیطی به دنبال داشته است و هم سازمان حفاظت محیط زیست کشور و هم اداره کل حفاظت محیط زیست استان تأکید دارند که فاضلاب صنعتی کاوه سودا باید تصفیه شود تا بتواند به دریاچه ارومیه وارد شود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی گفت: کاوه سودا قبلاً در شرایط اضطرار مجوز تخلیه فاضلاب صنعتی خود را به دریاچه ارومیه دریافت کرده بود، اما امروز این واحد صنعتی باید ضوابط زیست محیطی را در این خصوص رعایت کند.
وی با اشاره به اعلام جرم احمد علیرضا بیگی، نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو علیه حفاظت محیط زیست استان و مدیرکل اسبق آن بااتهام قصور در انجام وظایف محوله قانونی در برخورد با صنایع و معادن آلاینده محیط زیست، گفت: ما موضوع اخذ عوارض آلایندگی زیست محیطی را از چهار واحد کاوه سودای مراغه، معدن طلای اندریان، پتروشیمی و پالایشگاه تبریز را پیگیری کردهایم و علاوه بر اینها با هیچ واحد صنعتی و معدنی که سلامت آب، خاک و هوا را مورد تهدید قرار دهد، مماشات نخواهیم کرد.
اشتری با اشاره به پرونده بررسی تخلفات حفاظت محیط زیست استان در دستگاه قضایی، افزود: درباره قصورها و تخلفات انجام یافته در گذشته، باید مدیران پیشین و وقت اداره کل حفاظت محیط زیست استان به دستگاه قضایی، مردم و رسانهها پاسخگو باشند.
وی تأکید کرد: ما در برخورد با تخلفات با کسی تعارف نداریم و بنده در زمانی که رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تبریز هم بودم، این مسائل را پیگیری میکردم.
ضربالاجل خلیلاللهی بر حل مشکل پساب کارخانه کاوه سودا مراغه
موسی خلیلاللهی رئیس کل دادگستری استان آذربایجان شرقی نیز در جلسهای که به منظور حل مشکل پساب کارخانه کاوه سودای مراغه تشکیل شد در راستای حفظ و صیانت از حقوق عامه بر لزوم حل مشکل پساب کارخانه کاوه سودای مراغه تأکید و اظهار کرد: حل مشکل پساب کارخانه کاوه سودای مراغه جزء مصوبات سفر اخیر رئیس قوه قضائیه به استان آذربایجانشرقی است که باید برای رفع این مشکل اقدام سریع انجام شود.
وی افزود: وضعیت نگهداری پساب کارخانه مذکور تهدیدی برای سلامت و بهداشت عمومی است و باید نسبت به تسریع در انتقال این پساب از مطمئنترین مسیر اقدامات لازم انجام شود.
همچنین در بازدید دو ساعته حجتالاسلام علی عبداللهی رئیس مرکز حفاظت و اطلاعات قوه قضاییه از کارخانه شیشه سازی کاوه سودا این شهرستان که در راستای احیای حقوق عامه صورت گرفت، علاوه بر بررسی موضوع انتقال پساب آن به دریاچه ارومیه با کارگران کارخانه دیدار و در خصوص نحوه حل این مشکل و مطالبات کارگران با مسئولین قضایی و مدیران این کارخانه تبادل نظر شد و مقرر شد نتیجه این گفتگوها در جلسه شورای عالی قضایی مطرح شود.
لاگنهای کاوه سودا جمع آوری می شوند
غلامرضا زارعی رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان مراغه اظهار داشت: مطالعات موثری با مشارکت سازمان حفاطت محیط زیست و مراکز دانشگاهی در زمینه پیشگیری از آلودگیهای زیست محیطی واحد صنعتی «کاوه سودا» در حال انجام است.
وی افزود: این مطالعات در قالب برنامه پنج ساله و برای رسیدن به نقطه مطلوب زیست محیطی در این واحد تولیدی و صنعتی انجام میشود.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان مراغه اضافه کرد: در کوتاه مدت نیز با هدف کنترل آلودگیهای حاصل از پساب این واحد، پردههای آببندی با تزریق بتن به لایههای زیرین لاگنهای این مجتمع انجام شده تا از نفوذ آب به زمین جلوگیری شود که خوشبختانه این طرح در تمامی این لاگنها انجام شده است.
وی گفت: حوضچهها و لاگنهای موجود در این واحد در آینده با اجرای خط انتقال مستقیم پساب این کارخانه که از معیارهای برابری با آب دریاچه ارومیه برخوردار باشد، جمعآوری خواهد شد.
با تجمیع تمام این نظرات و نگاهی اجمالی به وضعیت کارخانه کاوه سودا چند نكته آزاردهنده دارد كه پرداختن به آنها خالی از لطف نیست. اين مجتمع صنعتی به توليد كربنات سديم مشغول است؛ مادهای كه در صنعت كاغذسازی بسيار كاربرد دارد. در نتيجه علاوهبر مصرف حجم بسیار زیاد آب شیرین، مقدار فراوانی آمونیاك و املاح نمكی نيز به محیطزیست سرازیر میكند.
افزون بر آن، پسابهای صادر شده از این كارخانه به دلیل نبود تصفیهخانه و عدم ایزولاسیون حوضچههای تبخیر، نهتنها به آبهای زیرزمینی نفوذ كرده، بلكه تاكنون بارها اراضی كشاورزی منطقه و آبهای سطحی را نيز متاثر و آلوده كرده است.
مهمتر اينكه ۹ سال از زمان آغاز فعاليت اين كارخانه میگذرد و پس از حادث شدن یک رخداد تلخ، پرداختن به اثرات نامطلوب این واحد تولیدی آغاز شود. پرسش اصلی اين است كه چرا بايد ۹ سال صبر كرد و آثار جبرانناپذير پسابهای آلوده و فوقالعاده خطرناك اين كارخانه را بر محيطزيست و جانداران و گياهان و بومنشينان منطقه مشاهده كرد و آنگاه مسئولین وارد ميدان شود؟! چرا اصولا چنين كارخانهای بايد مجوز بگيرد و اين كدام ارزياب بوده است كه مهر تاييدش را بر پای چنين كارخانهای زده است؟!
برچسب ها :کاوه سودا
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0