تبریز؛ قبل از ۱۷۹

یادداشت؛ نبض آذربایجان ـ سعید رنجبر: ۱۷۹ فقط یک عدد نیست؛ یک هشدار است. چهارم آذر ۱۴۰۴، شاخص کیفیت هوای تبریز به ۱۷۹ رسید و هوا در محدوده «ناسالم برای همه» قرار گرفت. مدارس و ادارات تعطیل شدند، اما آلودگی با تعطیل کردن شهر متوقف نشد.

چرا برای روز آلوده تصمیم داریم، اما برای روز پاک برنامه نداریم؟

آلودگی هوای تبریز یک اتفاق ناگهانی نیست. ترافیک، ناوگان فرسوده، منابع آلاینده و شرایط جوی در آن نقش دارند. با این حال، بخش مهمی از مدیریت آلودگی زمانی فعال می‌شود که شاخص بالا رفته است؛ یعنی وقتی مسئله به بحران تبدیل شده است.

تعطیلی مدارس و محدودیت‌های اضطراری در روزهای بحرانی ممکن است ضروری باشد، اما آنها فقط از مردم در برابر پیامد بحران محافظت می‌کنند؛ نه اینکه علت بحران را از بین ببرند.تبریز به یک تغییر ساده اما جدی نیاز دارد:

«تقویم هوای پاک»

تقویمی که پیش از رسیدن روزهای پرخطر تدوین شود و برای منابع اصلی آلودگی، هدف کاهش، مسئول اجرا، زمان‌بندی و شاخص نتیجه مشخص کند.

در این برنامه، نوسازی ناوگان و تقویت حمل‌ونقل عمومی باید زمان و هدف مشخص داشته باشد؛ کنترل منابع آلاینده نباید به روزهای اضطراری موکول شود؛ و نتیجه اقدامات دستگاه‌ها باید به‌صورت منظم برای مردم قابل مشاهده باشد.

معیار موفقیت هم روشن است: نه تعداد جلسه‌ها، نه تعداد هشدارها و نه تعداد تعطیلی‌ها؛ بلکه کاهش روزهای ناسالم.

اگر قرار است آلودگی کاهش پیدا کند، تصمیم باید پیش از رسیدن شاخص به ۱۷۹ گرفته شده باشد؛ نه پس از آن.

تبریز نمی‌تواند سرنوشت هوایش را به وزش باد بسپارد. شهری که برای روزهای بحرانی برنامه دارد، باید برای سالم ماندن هوا پیش از بحران نیز برنامه داشته باشد.

هوای پاک تبریز نباید اتفاقی باشد؛ باید پیش از ۱۷۹ برای آن تصمیم گرفته باشیم.